Hoe kun je met procesmining verborgen inefficiënties opsporen?

september 14, 2026

Wil je verborgen inefficiënties in je digitale processen opsporen? Leer hoe je met procesmining op basis van echte procesdata wachttijden, omwegen en rework zichtbaar maakt. Ontdek welke data je nodig hebt, hoe je stap voor stap start en hoe je inzichten omzet in concrete procesverbeteringen voor jouw organisatie.

Je kunt met procesmining verborgen inefficiënties opsporen door feitelijke procesdata uit je systemen te analyseren en daaruit een objectieve proceskaart te reconstrueren. Deze kaart laat precies zien waar doorlooptijden oplopen, activiteiten terugkomen, uitzonderingen ontstaan en waar medewerkers of systemen van de standaardroute afwijken.

Procesmining is vooral effectief in organisaties met veel digitale processen, zoals orderverwerking, klantaanvragen of factuurafhandeling. Door de werkelijke processtroom te vergelijken met je beoogde proces, zie je concreet waar tijd, geld en kwaliteit verloren gaan. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je dat aanpakt.

Wat is procesmining en hoe werkt het in de praktijk?

Procesmining is een analysemethode waarmee je op basis van eventlogs uit IT-systemen de werkelijke processtappen reconstrueert, visualiseert en analyseert. In de praktijk betekent dit dat je procesminingtools gebruikt om alle procesvarianten, doorlooptijden en knelpunten in kaart te brengen, zodat je datagedreven procesoptimalisatie kunt uitvoeren.

Elke digitale actie in een proces laat een spoor achter in systemen zoals ERP, CRM, DMS of ticketingtools. Deze logregels bevatten minimaal een case ID, een activiteit, een tijdstip en vaak een gebruiker of systeem. Procesminingsoftware zet al die losse events om in een grafische proceskaart die laat zien hoe processen werkelijk verlopen.

Daarna kun je met filters, benchmarks en vergelijkingen onderzoeken waar vertragingen ontstaan, welke uitzonderingsroutes vaak voorkomen en welke stappen geen toegevoegde waarde leveren. Zo wordt procesanalyse in organisaties minder gebaseerd op aannames en interviews en veel meer op harde feiten uit je eigen data.

Welke soorten verborgen inefficiënties kun je met procesmining ontdekken?

Met procesmining kun je verschillende soorten verborgen inefficiënties opsporen, zoals onnodige wachttijden, repetitieve handelingen, omwegen, rework en procesfouten. Door de werkelijke procesvarianten te analyseren, zie je welke stappen vertragen, welke activiteiten vaak worden teruggedraaid en waar verborgen procesfouten de doorstroom blokkeren.

Een eerste categorie zijn wachttijden tussen activiteiten. Procesmining inefficiënties opsporen betekent vaak dat je ontdekt dat dossiers dagen blijven liggen tussen goedkeuring en uitvoering, of tussen aanvraag en eerste reactie. Deze wachttijden zijn in de proceskaart zichtbaar als dikke, trage pijlen tussen stappen.

Een tweede categorie zijn omwegen en uitzonderingsroutes. Medewerkers volgen niet altijd de standaardprocedure, bijvoorbeeld omdat een systeemstap omslachtig is of omdat autorisaties ontbreken. Die afwijkende paden zie je terug als alternatieve routes in het procesdiagram, vaak met een langere doorlooptijd of meer fouten.

Een derde categorie zijn rework en het analyseren van verborgen procesfouten. Denk aan orders die meerdere keren worden aangepast, dossiers die teruggaan naar een eerdere stap, of facturen die opnieuw worden verstuurd. Procesmining laat zien hoe vaak dat voorkomt, bij welke productgroepen of klanten en wat de impact is op doorlooptijd en werkdruk.

Hoe start je stap voor stap met procesmining in je organisatie?

Je start met procesmining in je organisatie door één duidelijk afgebakend proces te kiezen, de juiste data uit bronsystemen te verzamelen en een eerste procesmodel te laten genereren. Vervolgens analyseer je de belangrijkste knelpunten en definieer je verbeteracties voordat je procesmining breder uitrolt.

  1. Kies een concreet procesBepaal vooraf wat je wilt bereiken met procesoptimalisatie met data: kortere doorlooptijd, minder herwerk, hogere klanttevredenheid of lagere kosten. Dit stuurt je analyses.
  2. Inventariseer bronsystemenZorg dat je per case een uniek ID, activiteiten, tijdstempels en eventueel gebruikers of kanaalinformatie beschikbaar hebt. Harmoniseer namen van activiteiten zodat vergelijkingen mogelijk zijn.
  3. Laad data in een process mining toolBespreek de eerste inzichten met proceseigenaren en medewerkers. Kloppen de paden en doorlooptijden met hun ervaring, of ontdek je onverwachte routes en bottlenecks?
  4. Leg verbeteracties vastNokavision helpt bij het ontsluiten en integreren van procesdata uit verschillende bronnen, bijvoorbeeld via een moderne AI- en datalaag, zodat procesmininganalyses volledig en betrouwbaar zijn.
  5. Snel verbeteringen realiserenDoor expertise in documentmanagement, klantcommunicatie en e-invoicing worden juist de processen rond documenten en communicatie meetbaar en verbeterbaar.
  6. Continu verbeteren als dienstConsultants helpen bij het kiezen van de juiste process mining tools, het inrichten van dashboards en het vertalen van analyses naar haalbare verbeterinitiatieven.
  7. Wil je verkennen hoe jouw organisatie verborgen inefficiënties met procesmining kan opsporen en omzetten in concrete verbeteringen, bijvoorbeeld in financiële processen, logistiek of klantcommunicatie? Neem dan vrijblijvend contact op via contact met Nokavision voor een eerste verkenning van de mogelijkheden.

Klaar voor de volgende stap in digitalisering?

Profielfoto van Thijs Wolvers

Wij denken graag met u mee over de beste aanpak voor uw situatie.

Thijs Wolvers, Managing Director

Klaar voor de volgende stap in digitalisering?

Wij denken graag met u mee over de beste aanpak voor uw situatie.

Thijs Wolvers, Managing Director

Profielfoto van Thijs Wolvers

Inzichten van onze Nokavisionairs, direct in uw inbox.

Schrijf u in voor de Nokavision nieuwsbrief en ontvang elk kwartaal inzichten, praktijkvoorbeelden en updates. Kies zelf welke onderwerpen voor u relevant zijn.